DaiLau.comDài Lâu
Mua bán, thừa kế, thế chấp tài sản có thời hạn

Tặng cho đất có thời hạn trong gia đình: thời hạn có được tính lại từ đầu không

Cha mẹ tặng cho con đất nông nghiệp, đất kinh doanh có thời hạn thì con nhận phần thời hạn còn lại. Những điều cần biết trước khi làm hợp đồng tặng cho.

Elderly Vietnamese father and adult daughter sitting on a wooden bench outside a rural house in Thai Binh, looking across a green rice field, viewed from behind

Khi cha mẹ tặng cho con một thửa đất có thời hạn, người con không nhận một thời hạn mới mà tiếp tục phần thời hạn còn lại ghi trên giấy chứng nhận. Quan hệ ruột thịt không làm thay đổi nguyên tắc này: tặng cho là một hình thức chuyển quyền sử dụng đất, và quyền được chuyển đi đúng như nó đang tồn tại.

Nhiều gia đình làm hợp đồng tặng cho với ý nghĩ "để con nó yên tâm lâu dài", rồi đến khi con đi vay vốn hay muốn xây kho xưởng trên đất mới biết thời hạn chỉ còn một khoảng ngắn. Bài này giải thích cách thời hạn đi theo hợp đồng tặng cho, những loại đất cần để ý, các điều kiện có thể kèm theo, và việc gia đình nên bàn trước khi ra phòng công chứng.

Tặng cho cũng là chuyển quyền, nên thời hạn giữ nguyên

Luật Đất đai 2024 coi tặng cho quyền sử dụng đất là một trong các hình thức chuyển quyền, bên cạnh chuyển nhượng, thừa kế, góp vốn. Bộ luật Dân sự 2015 thì xác định tặng cho là việc bên tặng giao tài sản và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng mà không yêu cầu đền bù. Ghép hai nguyên tắc lại, người được tặng nhận đúng phần quyền mà bên tặng đang có, trong đó có thời hạn sử dụng đất còn lại.

Vì vậy nếu sổ của cha mẹ ghi đất trồng cây lâu năm sử dụng đến một năm nào đó, sổ của con sau khi sang tên cũng sẽ mang mốc đó. Cái thay đổi là tên người sử dụng và nguồn gốc ghi thêm "nhận tặng cho". Nếu thửa đất có cả đất ở lâu dài và đất vườn có thời hạn, sổ mới cũng tách đúng như vậy.

Điểm cần hiểu cho đúng là "có thời hạn" không đồng nghĩa với "sắp mất đất". Với đất nông nghiệp trong hạn mức của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, luật cho phép tiếp tục sử dụng khi hết hạn theo quy định. Với đất kinh doanh, thời hạn gắn với quyết định giao, cho thuê hoặc dự án và thường phải xin gia hạn. Hai nhóm này cần cách chuẩn bị khác nhau, nên gia đình nên xác định đất mình thuộc nhóm nào trước khi tặng.

Ba loại đất gia đình hay tặng cho nhau và điều cần hỏi

Bảng dưới đây gom những loại đất có thời hạn mà các gia đình thường chia cho con cái. Phần "điều cần hỏi" là gợi ý để mang đến văn phòng đăng ký đất đai hoặc tổ chức hành nghề công chứng.

Loại đấtThời hạn sau khi tặngĐiều nên hỏi trước
Ruộng lúa, đất trồng cây hằng nămCon nhận phần thời hạn còn lại; khi hết hạn được tiếp tục sử dụng theo quy định nếu đủ điều kiệnCon có đủ điều kiện nhận tặng cho đất trồng lúa không, có vượt hạn mức nhận chuyển quyền không
Đất vườn, đất trồng cây lâu năm trong thửa có nhàPhần đất ở lâu dài, phần vườn giữ thời hạn cũTách thửa hay tặng nguyên thửa, ghi diện tích từng mục đích thế nào
Đất thương mại dịch vụ, đất cơ sở sản xuấtCon nhận phần thời hạn còn lại theo dự án hoặc quyết định gốcCòn bao nhiêu năm, đã gia hạn chưa, con có tiếp tục được mục đích kinh doanh đó không

Với ruộng lúa, điều kiện người nhận cũng đáng để ý: pháp luật đất đai có quy định riêng về việc cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhận chuyển quyền đất trồng lúa. Bài trong danh mục đất nông nghiệp của trang và các site chuyên về ruộng đất có phân tích kỹ hơn; ở đây chỉ nhắc để gia đình nhớ hỏi.

Tặng cho có điều kiện: ràng buộc được gì, không được gì

Bộ luật Dân sự 2015 cho phép tặng cho có điều kiện. Bên tặng có thể yêu cầu bên được tặng thực hiện một nghĩa vụ trước hoặc sau khi nhận, miễn là điều kiện đó không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội. Ví dụ giả định: cha mẹ tặng đất vườn với điều kiện con tiếp tục canh tác và để cha mẹ ở căn nhà trên đất đến cuối đời.

Điều kiện không thể kéo dài thời hạn sử dụng đất. Dù gia đình ghi vào hợp đồng "con được sử dụng vĩnh viễn", câu đó không có giá trị thay đổi thời hạn mà Nhà nước đã xác định. Hợp đồng dân sự giữa các thành viên gia đình không vượt được khung của quyền sử dụng đất.

Điều kiện gắn với thời hạn nên viết cho thực tế. Ví dụ, nếu yêu cầu con "giữ đất làm vườn ít nhất hai mươi năm" mà thời hạn còn lại chỉ mười năm và phần đất đó cần gia hạn, điều kiện đã đặt con vào thế khó. Hãy đặt điều kiện theo việc con có thể kiểm soát, như chăm sóc, không chuyển nhượng khi cha mẹ còn sống, lo hồ sơ gia hạn đúng hạn.

Khi con không thực hiện điều kiện. Theo nguyên tắc chung, bên tặng có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường nếu bên được tặng không thực hiện nghĩa vụ sau khi đã nhận. Nhưng thủ tục đòi lại đất đã sang tên là chuyện phức tạp, thường phải qua toà án. Vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi đưa ra quyết định.

Trình tự gia đình nên đi qua

Thủ tục tặng cho đất có thời hạn không khác nhiều so với đất ở. Khác biệt nằm ở những câu hỏi về thời hạn mà gia đình nên trả lời trước bước công chứng.

  1. Họp gia đình, thống nhất ai nhận phần nào. Nếu đất là tài sản chung của vợ chồng hoặc của nhiều người cùng đứng tên, mọi người có quyền đều phải đồng ý và cùng ký.
  2. Kiểm thời hạn còn lại của từng mục đích trên giấy chứng nhận và trang bổ sung. Ghi ra giấy để các con cùng biết.
  3. Hỏi văn phòng đăng ký đất đai nếu thời hạn sắp hết: nên gia hạn trước rồi mới tặng, hay tặng xong để người con tự làm hồ sơ gia hạn.
  4. Soạn hợp đồng tặng cho tại tổ chức hành nghề công chứng, hoặc chứng thực tại UBND xã, phường theo quy định. Hợp đồng nên ghi rõ mục đích sử dụng và thời hạn còn lại của từng phần.
  5. Kê khai nghĩa vụ tài chính. Tặng cho giữa một số quan hệ thân thuộc có thể được miễn một số khoản thuế, phí. Mức cụ thể và điều kiện miễn cần tra văn bản hiện hành tại thời điểm làm thủ tục.
  6. Nộp hồ sơ đăng ký biến động tại văn phòng đăng ký đất đai hoặc nơi tiếp nhận hồ sơ theo quy định của tỉnh, nhận giấy chứng nhận mang tên người được tặng.

Bước thứ ba hay bị bỏ qua. Nếu cha mẹ đang là người đứng tên khi thời hạn sắp hết, nhiều khi chính cha mẹ làm hồ sơ gia hạn thuận tiện hơn, vì họ có đủ giấy tờ gốc về nguồn gốc đất và quá trình sử dụng.

Tặng cho đất có thời hạn cho con đã có gia đình

Một câu hỏi thường đi kèm: đất cha mẹ tặng riêng cho một người con đã lập gia đình thì là tài sản riêng hay tài sản chung của vợ chồng người con. Theo nguyên tắc của quy định về hôn nhân và gia đình, tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân là tài sản riêng, trừ khi người nhận tự nguyện nhập vào tài sản chung. Vì vậy hợp đồng tặng cho nên ghi rõ tặng cho riêng người con nào.

Với đất có thời hạn, chi tiết này còn ảnh hưởng đến việc ai đứng ra gia hạn, ai được ký thế chấp và nếu sau này vợ chồng chia tay thì phần đất được xử lý ra sao. Nếu cha mẹ muốn tặng cho chung cả hai vợ chồng người con, hợp đồng cũng nên ghi rõ như vậy để tránh tranh cãi về sau.

Gia đình cũng nên nghĩ trước về con cháu của người được tặng. Khi người con mất, phần đất có thời hạn đó trở thành di sản và người thừa kế lại tiếp tục phần thời hạn còn lại. Bài về thừa kế đất có thời hạn trong cùng danh mục có giải thích chi tiết hơn chuỗi chuyển tiếp này.

Khi thời hạn trên sổ đã qua mà gia đình chưa làm gì

Không ít gia đình mở sổ ra mới thấy mốc thời hạn của phần đất vườn hay ruộng đã qua từ vài năm trước, trong khi cả nhà vẫn canh tác bình thường và không ai nhận được thông báo nào. Câu hỏi khi đó là có tặng cho con được không, hay phải làm gì trước.

Với đất nông nghiệp trong hạn mức của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, luật cho phép tiếp tục sử dụng khi hết hạn theo quy định, nên việc mốc trên sổ đã qua không có nghĩa là đất đã bị thu hồi. Tuy vậy, khi làm thủ tục tặng cho, văn phòng đăng ký đất đai có thể yêu cầu xác nhận hoặc điều chỉnh thời hạn trên giấy chứng nhận trước, để sổ mới của con ghi đúng tình trạng. Gia đình nên mang sổ đến hỏi trước khi ra công chứng, tránh trường hợp hồ sơ tặng cho bị trả lại giữa chừng.

Với đất kinh doanh hoặc đất thuộc dự án, thời hạn đã qua mà chưa được gia hạn là tình huống khác hẳn và có thể ảnh hưởng đến chính quyền tặng cho. Trường hợp này nên hỏi cơ quan đất đai cấp tỉnh và, nếu có tranh chấp hoặc giấy tờ phức tạp, hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Những nhầm lẫn hay gặp khi gia đình tặng cho đất có thời hạn

Đây là các nhầm lẫn xuất hiện nhiều lần trong câu hỏi của bạn đọc, được gom lại để gia đình tự soát trước.

  • Nghĩ rằng tặng cho trong gia đình thì không cần công chứng hoặc chứng thực. Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất phải đáp ứng hình thức theo luật, giấy viết tay giữa cha mẹ và con thường không đủ để sang tên.
  • Ghi trong hợp đồng một thời hạn dài hơn thời hạn trên sổ với mong muốn "cho con yên tâm". Câu đó không làm thời hạn dài thêm, chỉ tạo ra mâu thuẫn trong giấy tờ.
  • Không kiểm phần đất vườn trong thửa có nhà, đến khi con định xây thêm mới biết phần đó không phải đất ở.
  • Tặng cho đất kinh doanh của dự án mà không hỏi dự án còn bao nhiêu năm, đã được gia hạn hay chưa.
  • Để một người con đứng tên giúp các anh chị em khác mà không có văn bản nào. Khi thời hạn cần gia hạn hoặc có người muốn bán phần mình, gia đình không có căn cứ để phân chia.
  • Nghĩ rằng người được tặng ở xa vẫn có thể ký thay bằng tin nhắn. Người nhận phải ký hợp đồng, có thể qua uỷ quyền đúng hình thức nếu không có mặt.

Phần lớn những nhầm lẫn này không gây hậu quả ngay, mà âm thầm chờ đến khi có một giao dịch khác như bán, thế chấp hay chia thừa kế. Lúc đó sửa lại tốn công hơn nhiều so với hỏi kỹ từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Cha mẹ tặng đất ruộng cho con thì thời hạn có được tính lại năm mươi năm không?

Không theo nguyên tắc chung. Con nhận phần thời hạn còn lại ghi trên giấy chứng nhận. Với đất nông nghiệp trong hạn mức của cá nhân trực tiếp sản xuất, khi hết hạn được tiếp tục sử dụng theo quy định, nên điều quan trọng là con có đủ điều kiện hay không.

Có nên gia hạn đất trước rồi mới tặng cho con không?

Nếu thời hạn của đất kinh doanh sắp hết, nhiều trường hợp cha mẹ đang đứng tên làm hồ sơ gia hạn sẽ thuận tiện hơn vì có đủ giấy tờ gốc. Cách tốt nhất là hỏi văn phòng đăng ký đất đai về trình tự và thời gian xử lý của từng phương án.

Đất tặng cho riêng con trong thời kỳ hôn nhân có phải tài sản chung không?

Theo nguyên tắc của quy định về hôn nhân và gia đình, tài sản được tặng cho riêng là tài sản riêng của người nhận, trừ khi người đó tự nguyện nhập vào tài sản chung. Hợp đồng nên ghi rõ tặng cho riêng ai để tránh tranh chấp về sau.

Có thể ghi điều kiện con không được bán đất khi cha mẹ còn sống không?

Bộ luật Dân sự 2015 cho phép tặng cho có điều kiện nếu điều kiện không vi phạm điều cấm và không trái đạo đức xã hội. Cách viết điều kiện để có hiệu lực và dễ thực hiện nên được người có chuyên môn xem lại, ví dụ hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Tặng cho đất giữa cha mẹ và con có mất thuế phí không?

Một số quan hệ thân thuộc được miễn một số khoản thuế, phí khi tặng cho bất động sản. Danh sách quan hệ được miễn, điều kiện và mức cụ thể cần tra văn bản hiện hành tại thời điểm làm thủ tục hoặc hỏi cơ quan thuế nơi có đất.

Con đang ở nước ngoài có nhận tặng cho đất có thời hạn được không?

Còn tuỳ người con có quốc tịch Việt Nam hay không và loại đất là gì. Quyền của người Việt Nam định cư ở nước ngoài với từng loại đất có quy định riêng trong Luật Đất đai 2024; gia đình nên tra trường hợp cụ thể trước khi soạn hợp đồng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138