DaiLau.comDài Lâu
Gia hạn và chuyển đổi thời hạn

Dự án hết thời hạn mà chủ đầu tư không gia hạn: người mua căn cần biết gì

Khi dự án hết thời hạn sử dụng đất mà chủ đầu tư không gia hạn: căn nhà ở và căn trên đất thương mại dịch vụ khác nhau thế nào, người mua có quyền gì, nên làm gì.

Row of quiet resort villas with closed wooden shutters along a windy coastline in Khanh Hoa, a lone resident walking a dog on the sand, wide shot, pale evening sky

Khi một dự án hết thời hạn sử dụng đất mà chủ đầu tư không làm thủ tục gia hạn, hệ quả với người mua phụ thuộc trước hết vào loại đất bên dưới căn của họ. Người mua nhà ở trong dự án nhà ở để bán, có giấy chứng nhận gắn với đất ở, thì phần quyền sử dụng đất ở của họ là ổn định lâu dài, không chạy theo thời hạn dự án. Người mua căn trên đất thương mại dịch vụ như căn hộ du lịch, nhà phố thương mại thì thời hạn sử dụng đất gắn với thời hạn của dự án, nên chuyện gia hạn của dự án ảnh hưởng trực tiếp tới họ.

Bài này giúp bạn xác định mình thuộc nhóm nào, hiểu các bên chịu trách nhiệm gì, và chuẩn bị những bước chủ động khi chủ đầu tư im lặng. Những điểm về cơ chế gia hạn cho từng căn đã có giấy riêng trong dự án thương mại dịch vụ còn nhiều cách hiểu; chỗ đó bài chỉ nêu nguyên tắc và dặn bạn tra văn bản hiện hành, hỏi cơ quan đất đai cấp tỉnh.

Hai nhóm người mua, hai câu chuyện

Trước khi lo, hãy đặt mình đúng nhóm. Cách nhanh nhất là đọc dòng mục đích sử dụng và thời hạn trên giấy chứng nhận của căn, hoặc trong hợp đồng mua bán nếu chưa có giấy.

Điểm so sánhNhà ở trên đất ở của dự án nhà ởCăn trên đất thương mại dịch vụ
Mục đích trên sổĐất ở (riêng hoặc sử dụng chung với chung cư)Đất thương mại dịch vụ
Thời hạn đất của người muaỔn định lâu dàiTheo thời hạn của dự án
Khi dự án hết thời hạnPhần đất ở đã cấp cho người mua không bị ảnh hưởng bởi mốc của dự ánCần gia hạn theo quy định; nếu không, phần đất có nguy cơ thuộc diện thu hồi
Phần còn lại của dự ánHạ tầng, tiện ích, phần chưa bán vẫn có thể bị ảnh hưởngCả khu bị ảnh hưởng
Văn bản cần đọc kỹLuật Nhà ở 2023, hợp đồng mua bán, quy chế quản lýLuật Đất đai 2024, Luật Kinh doanh bất động sản 2023, hợp đồng mua bán

Có những dự án hỗn hợp, vừa có phần nhà ở trên đất ở vừa có phần thương mại dịch vụ. Người mua trong dự án hỗn hợp càng cần đọc kỹ dòng mục đích trên sổ của chính căn mình, đừng suy theo tên gọi chung của cả dự án.

Vì sao chủ đầu tư có thể không gia hạn

Lý do đầu tiên là đơn giản nhất: không còn ai làm. Doanh nghiệp đã bán hết căn, không còn lợi ích đáng kể ở dự án, nhân sự cũ nghỉ, hoặc doanh nghiệp đang trong tình trạng khó khăn, giải thể, phá sản. Thủ tục gia hạn cần người đứng ra, cần nộp nghĩa vụ tài chính cho phần đất chưa bán, và không ai muốn gánh.

Lý do thứ hai là pháp lý của dự án có vấn đề: dự án chậm tiến độ, vi phạm trong quá trình triển khai, chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, hoặc thời hạn hoạt động của dự án theo pháp luật về đầu tư chưa được điều chỉnh. Khi đó dù chủ đầu tư muốn gia hạn đất, hồ sơ cũng khó đi qua.

Lý do thứ ba là quy hoạch thay đổi. Khu vực có thể đã được quy hoạch cho mục đích khác, và cơ quan có thẩm quyền không chấp thuận gia hạn. Trường hợp này, câu chuyện chuyển sang việc thu hồi và xử lý quyền lợi của những người đang sử dụng, không phải câu chuyện thủ tục.

Người mua căn trên đất thương mại dịch vụ: các nguyên tắc nên nắm

Thời hạn của bạn là thời hạn của dự án. Luật Đất đai 2024 theo hướng người nhận chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất thương mại dịch vụ trong dự án được sử dụng đất theo thời hạn của dự án. Vì vậy mốc hết hạn ghi trên sổ của bạn thường trùng hoặc gắn với mốc của dự án.

Ai đề nghị gia hạn là chỗ cần tra kỹ. Với căn đã được cấp giấy chứng nhận riêng, việc người mua có tự đứng ra đề nghị gia hạn phần của mình hay phải đi qua chủ đầu tư, và gia hạn theo dự án hay theo từng căn, là điểm cần tra văn bản hướng dẫn hiện hành. Đừng tin vào một khẳng định chung chung từ bất kỳ phía nào.

Nghĩa vụ tài chính cho thời gian gia hạn có thể phát sinh. Nếu được gia hạn, phần đất gắn với căn của bạn có thể phát sinh nghĩa vụ cho thời gian mới. Cách tính, ai nộp, nộp một lần hay chia ra là những câu cần hỏi cơ quan thuế và cơ quan đất đai.

Hợp đồng mua bán là điểm tựa với chủ đầu tư. Những cam kết của chủ đầu tư về gia hạn, về hỗ trợ thủ tục, về trách nhiệm khi dự án gặp vấn đề, nếu được ghi trong hợp đồng, là căn cứ để bạn yêu cầu thực hiện. Đọc lại hợp đồng ngay khi thấy dấu hiệu chủ đầu tư không động tĩnh.

Khi thấy chủ đầu tư im lặng: lộ trình chủ động

Đừng chờ tới tháng cuối. Nếu còn vài năm tới mốc hết hạn của dự án mà chưa thấy thông tin gì, người mua có thể làm lần lượt các việc sau.

  1. Xác định chính xác mốc hết hạn trên giấy chứng nhận của căn mình và, nếu có thể, mốc của dự án trong các văn bản công khai.
  2. Gửi văn bản hỏi chủ đầu tư về kế hoạch gia hạn, đề nghị trả lời bằng văn bản trong thời hạn hợp lý.
  3. Liên kết với những người mua khác trong cùng dự án, qua ban quản trị nếu có, để thống nhất câu hỏi và đầu mối liên hệ; một văn bản chung của nhiều chủ căn thường được trả lời nghiêm túc hơn.
  4. Gửi văn bản hỏi cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh về tình trạng pháp lý của dự án, thời hạn sử dụng đất và hướng dẫn cho người đã có giấy chứng nhận.
  5. Lưu giữ mọi văn bản, biên bản họp, phản hồi; đây là hồ sơ quan trọng nếu sau này phải khiếu nại hay khởi kiện.
  6. Với vụ việc có dấu hiệu chủ đầu tư vi phạm cam kết hợp đồng, hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để đánh giá quyền yêu cầu và con đường giải quyết.

Lộ trình này không đảm bảo kết quả, nhưng giúp bạn không bị động và có chứng cứ đã hành động sớm, điều thường có ý nghĩa khi cơ quan nhà nước xem xét quyền lợi của người mua ngay tình.

Người mua nhà ở: phần nào vẫn đáng quan tâm

Người có căn hộ chung cư hay nhà liền kề trên đất ở thường yên tâm hơn, và có lý do để yên tâm: quyền sử dụng đất ở đã cấp cho họ là lâu dài. Nhưng dự án không chỉ gồm căn của bạn. Phần diện tích chủ đầu tư chưa bán, khu thương mại, bãi đỗ xe, công trình tiện ích có thể nằm trên loại đất khác, có thời hạn khác.

Nếu những phần đó hết hạn mà không được gia hạn, đời sống trong khu có thể bị ảnh hưởng: tiện ích ngừng hoạt động, phần đất trống bị thu hồi để làm việc khác. Vì vậy ban quản trị và cư dân nên nắm được bức tranh pháp lý tổng thể của dự án, không chỉ của từng căn.

Một câu chuyện khác dễ nhầm với thời hạn đất là niên hạn sử dụng của toà nhà chung cư theo Luật Nhà ở 2023. Đó là tuổi thọ công trình, xác định theo hồ sơ thiết kế và kiểm định chất lượng, không phải thời hạn sử dụng đất. Danh mục Chung cư: sở hữu và niên hạn trên trang giải thích kỹ phần này.

Trước khi mua lại một căn trong dự án có thời hạn

Phần này không nhằm khuyên mua hay không mua, chỉ liệt kê những câu nên có lời đáp bằng giấy tờ trước khi bạn ký bất kỳ thứ gì với một căn trên đất thương mại dịch vụ.

  • Mốc hết hạn sử dụng đất trên giấy chứng nhận của căn là năm nào, còn bao nhiêu năm.
  • Thời hạn hoạt động của dự án đã từng được điều chỉnh chưa, có kế hoạch gia hạn không, chủ đầu tư còn hoạt động không.
  • Hợp đồng mua bán gốc có cam kết gì về gia hạn, và cam kết đó có được chuyển sang người mua lại không.
  • Căn có đang thế chấp, có tranh chấp, có bị hạn chế giao dịch không.
  • Ai đang quản lý vận hành khu, chi phí vận hành phân bổ thế nào; phần này thuộc chủ đề vận hành, chỉ cần ghi nhận để hỏi tiếp ở nơi phù hợp.

Câu nào chưa có lời đáp bằng văn bản thì coi như chưa có. Với những tài sản mà thời hạn là yếu tố cốt lõi, lời nói miệng của bên bán không đủ để dựa vào.

Thời hạn dự án và thời hạn đất: hai đồng hồ chạy song song

Một dự án có ít nhất hai mốc thời gian cần theo dõi. Mốc thứ nhất là thời hạn hoạt động của dự án theo văn bản chấp thuận đầu tư. Mốc thứ hai là thời hạn sử dụng đất ghi trong quyết định giao đất, cho thuê đất và trên giấy chứng nhận. Hai mốc thường được đặt khớp nhau từ đầu, nhưng không phải lúc nào cũng vậy, nhất là với dự án đã điều chỉnh nhiều lần.

Khi muốn gia hạn đất, chủ đầu tư thường phải điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án trước theo pháp luật về đầu tư; không có thời hạn dự án mới thì thiếu căn cứ để kéo dài thời hạn đất. Vì vậy, khi hỏi chủ đầu tư hay cơ quan nhà nước, người mua nên hỏi cả hai mốc, không chỉ hỏi chung chung "dự án còn bao lâu".

Đây cũng là lý do một số dự án tưởng còn dài hạn nhưng thực tế mốc đất lại gần hơn người mua nghĩ. Đọc kỹ giấy chứng nhận của căn mình là cách chắc chắn nhất để biết đồng hồ nào đang chạy với bạn.

Câu hỏi thường gặp

Căn hộ chung cư của dự án nhà ở có bị ảnh hưởng khi dự án hết hạn không?

Phần quyền sử dụng đất ở gắn với căn hộ đã cấp cho người mua là ổn định lâu dài, không chạy theo mốc của dự án. Tuy vậy, các phần khác của dự án như tiện ích, phần chưa bán có thể bị ảnh hưởng nếu nằm trên đất có thời hạn.

Chủ đầu tư đã giải thể thì ai làm thủ tục gia hạn?

Đây là tình huống khó và chưa có câu trả lời chung cho mọi trường hợp. Người mua nên cùng nhau gửi văn bản hỏi cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được hướng dẫn theo hồ sơ cụ thể.

Người mua căn trên đất thương mại dịch vụ có được tự xin gia hạn không?

Cơ chế cho người đã có giấy chứng nhận riêng tự đề nghị gia hạn phần của mình cần được tra theo văn bản hướng dẫn hiện hành. Hãy hỏi trực tiếp văn phòng đăng ký đất đai nơi có dự án, kèm giấy chứng nhận của căn.

Nếu dự án bị thu hồi do hết hạn thì người mua có được bồi thường không?

Nguyên tắc chung với thu hồi do hết thời hạn là không bồi thường về đất; tài sản trên đất và quyền lợi theo hợp đồng với chủ đầu tư được xem xét riêng. Đây là vụ việc cần luật sư xem kỹ hợp đồng và văn bản của cơ quan.

Ban quản trị có vai trò gì trong chuyện gia hạn?

Ban quản trị, nếu có, là đầu mối thuận lợi để tập hợp ý kiến, gửi văn bản chung và theo dõi phản hồi. Ban quản trị không thay chủ đầu tư hay cơ quan nhà nước làm thủ tục, nhưng giúp tiếng nói của người mua có trọng lượng hơn.

Có nên dựa vào lời cam kết miệng rằng dự án chắc chắn được gia hạn?

Không nên. Việc gia hạn do cơ quan có thẩm quyền quyết định dựa trên điều kiện của luật. Cam kết chỉ có ý nghĩa khi được viết vào hợp đồng, kèm trách nhiệm cụ thể nếu không thực hiện được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138